Nieuwe kerndoelen Kunst en Cultuur: wat scholen nog missen

Bijna elke middelbare school in Nederland geeft kunstvakken in de onderbouw (99%), maar volgens de LKCA-monitor heeft 15% geen vaste visie op cultuuronderwijs en nog eens 34% niets op papier staan.

Analyse, 20 november 2026. Door redactie Cultuurwijzer Onderwijs, gecontroleerd op 20 november 2026

Rustig kunstlokaal op een middelbare school met ezels en kleiwerk in middaglicht
Muziek en beeldend worden in de nieuwe kerndoelen verplicht aangevuld met een derde discipline naar keuze.

Waarom het gat tussen basisschool en middelbare school zichtbaar wordt

Op basisscholen heeft 88% inmiddels een opgeleide interne cultuurcoördinator. In het voortgezet onderwijs ligt dat aandeel op 65%, en in het mbo zakte het in de eerste landelijke meting naar 21%. Dat verschil merk je direct zodra leerlingen van groep 8 naar de brugklas gaan: op papier biedt 99% van de VO-scholen kunst aan, maar de samenhang tussen vakken ontbreekt vaak.

Op 21 november 2025 leverde SLO de definitieve conceptkerndoelen voor kerndoelen kunstzinnige oriëntatie en Kunst en Cultuur in bij het ministerie van OCW. De losse doelen uit 2006 maken plaats voor één doorlopend kader voor zowel het basisonderwijs als de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

OnderwijssectorCultuurcoördinator aanwezigDeelname CmK of onderbouwaanbodKnelpunt uit de monitor
Primair onderwijs (PO)88%Circa 65% via CmK (streefwaarde 60%)Doorlopende leerlijnen en samenhang borgen
Voortgezet onderwijs (VO)65%99% aanbod in onderbouw15% geen visie, 34% niet schriftelijk vastgelegd
Middelbaar beroepsonderwijs (MBO)21%80% deed mee aan pilot MBO CultuurkaartCoördinatie nog nauwelijks formeel belegd
Landelijke monitorcijfers cultuureducatie per onderwijssector (LKCA, gecontroleerd 20 november 2026). De percentages meten aanwezigheid van rol of visie, niet de leskwaliteit per klas.

Muziek en beeldend alleen zijn straks niet genoeg meer

Veel basisscholen draaien hun lessen cultuuronderwijs basisschool rond tekenen, handvaardigheid en af en toe een muziekles. In de uitwerking van de nieuwe kerndoelen zijn muziek en beeldende vormgeving de verplichte basis, maar komt daar een verplichte keuze bij uit dans, theater of film en fotografie.

Een visiedocument op de plank lost natuurlijk geen lerarentekort op. Scholen die nu al krap zitten op taal en rekenen vrezen terecht extra papierwerk als de Inspectie vanaf augustus 2031 handhaaft. Toch werkt niets opschrijven juist averechts: zonder korte afspraak op één A4 begint elke nieuwe leerkracht weer vanaf nul met losse knutselopdrachten.

  1. 21 november 2025SLO biedt definitieve conceptkerndoelen Kunst en Cultuur aan OCW aan.
  2. 2026–2027Scholen oefenen in de praktijk; functionele doelen voor (v)so in beproeving.
  3. Schooljaar 2027–2028Geplande invoering waarop scholen gericht met het nieuwe kader starten.
  4. Augustus 2031Wettelijke verplichting en toezicht door de Inspectie van het Onderwijs.

Kies dit schooljaar vast de derde discipline van de school

Wacht niet op 2027 om het gesprek in het team te voeren. Loop met de zelfscan op cultuuronderwijs primair onderwijs de drie SLO-domeinen na en kies met het team of dans, theater of film het best past bij de leerkrachten en het lokale aanbod via Cultuureducatie met Kwaliteit.

Zodra de Tweede Kamer de wet rond de wettelijke grondslagen definitief vastlegt, staan de scholen die hun derde discipline en korte visie al hebben gekozen niet voor een inhaalslag.

Gebruikte primaire bronnen

Verder lezen

20 november 2026

Cultuurkaart zonder schoolbijdrage kost scholen geld

De rekensom achter de twee CJP Cultuurkaart-opties: waarom € 2,75 administratiekosten bijna altijd duurder uitvalt dan meedoen met € 12,50 schoolbijdrage.

20 november 2026

CmK4 (2025–2028): de grens van 90.000 inwoners uitgelegd

Hoe de matching van € 0,85 per inwoner werkt in CmK4 (2025–2028), wie de 18 penvoerders zijn en wat je doet als jouw gemeente niet meematcht.